“Dank voor de samenwerking”

2019 is het jaar van de provinciale verkiezingen. In de aanloop ernaar toe gaan we samen met bibliotheekdirecteuren uit Noord-Holland langs de politieke partijen om aandacht te vragen voor het verschil in onze bijdrage aan Zuid-Hollandse bibliotheken ten opzichte van die in Noord. We vinden gehoor! Het coalitie-akkoord in Noord-Holland biedt ruimte voor verhoging van de subsidie. In Zuid-Holland worden we uitgenodigd om ons voor te stellen aan de nieuwe statenleden We presenteren ons samen met het Erfgoedhuis en Kunstgebouw in een zonovergoten kasteel Duivenvoorde. 2019 is ook het jaar waarin de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) geëvalueerd wordt. Het definitieve rapport gaat pas in februari 2020 naar de Kamer maar in 2019 is al wel duidelijk dat we geen grote veranderingen hoeven te verwachten. De wet werkt: bibliotheekorganisaties werken steeds beter samen in netwerkverband. Nut en waarde van de provinciale ondersteuningsinstellingen (POI's) – waar Probiblio er eentje van is – worden nadrukkelijk onderkend. Meteen na de zomer eten we met elkaar een feestelijk taartje om te vieren dat we glansrijk door de certificeringsaudit zijn gekomen. Als eerste POI getest en meteen geslaagd. Belangrijk element in de beoordeling is de meerjarenstrategie en -visie. In aanloop naar de audit hebben we het meerjarenplan 2018 – 2020 geactualiseerd. Het taartje was er ook om de Probiblianen kennis te laten maken met een kersvers MT-lid: de business unit manager Educatie Organisate en Marketing. Omdat ze ook Anne heet, kon ik van de gelegenheid gebruikmaken om na het welkomswoord aan te kondigen: ‘Anne komt en Anne gaat’. Tijd voor andere horizonten, zowel voor Probiblio als voor mijzelf. In december wordt duidelijk wie het stokje overneemt per 1 maart 2020: Frans Bergfeld, dan nog directeur van Waterland, een bibliotheek in ons werkgebied die als geen ander weet wat provinciale ondersteuning betekent voor bibliotheken. Bij mijn afscheid in februari 2020 lijkt de grootste opdracht voor Probiblio dit jaar de verhuizing van het verkochte pand aan de Opaallaan naar twee huur-locaties. Eentje voor de kantoorfuncties, dichtbij station Hoofddorp en een voor de logistieke functies vlakbij de A4. Onzekerheid voor de medewerkers van Probiblio die we zo snel mogelijk ongedaan willen maken. Helaas weten we in maart 2020 dat er voorlopig geen zekerheden zijn. Gezondheid, welzijn en leesplezier wens ik u toe. En dank voor de samenwerking.

Anne Rube, directeur-bestuurder

Inkomsten 2019

x 1.000

Bijdragen provincies 2019

x 1.000

Balans activa 2019

x 1.000

Balans passiva 2019

x 1.000

“Mijn persoonlijke missie is dat meer bibliotheken een certificerings-traject gaan doen”

Voor de Westfriese Bibliotheken stond 2019 in het teken van het certificeringstraject van de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV). Het resultaat is het behalen van het Goed Geregeld-keurmerk, waarmee het traject positief werd afgerond en bekroond. Vanuit Probiblio heeft Maaike Verhoeven het hele traject als projectbegeleider gecoördineerd. “In dit project heb ik mij beziggehouden met het certificeringstraject dat heeft geleid tot het Goed Geregeld-keurmerk voor de Westfriese Bibliotheken. Kort gezegd gaat het over hoe je de inzet en samenwerking met vrijwilligers in goede banen leidt en wat dit betekent voor de organisatie. De inzet van vrijwilligers is een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering van bibliotheken. Het keurmerk Goed Geregeld helpt bij maken van strategische keuzes en biedt een leidraad om de inzet van vrijwilligers goed te regelen. “Allereerst heb ik het keurmerk omarmd en er een bibliotheek bij gezocht die dit keurmerk wilde halen. Vervolgens heb ik het hele traject gecoördineerd als projectbegeleider. Ik heb de contacten tussen het NOV en de bibliotheek onderhouden, ondersteund bij het organiseren van de bijeenkomsten, het plan van aanpak geschreven en gespard met de bibliotheek over vraagstukken. Wat ik soms lastig vond is het vele werk dat het voor de bibliotheek betekende. Daar kon ik niets aan doen. Zij moesten echt zelf aan de slag.” “We zijn van start gegaan met een zelfevaluatie en aan de hand daarvan hebben we in gesprek met elkaar bepaald wat de aanpak moest worden. De samenwerking met de Westfriese Bibliotheken heb ik als heel prettig ervaren. Het werd ook heel breed gedragen in de organisatie en de verantwoordelijkheid werd overal gevoeld en verbonden met strategie van de bibliotheek.” “Het heeft mij veel ervaring gebracht over hoe je een dergelijk traject kunt aanpakken. Doordat ik dit traject een keer helemaal heb doorlopen kan ik nu ook andere bibliotheken goed adviseren. Verder onderbouwt dit mijn visie over hoe belangrijk professionalisering van de vrijwilligersorganisatie is richting stakeholders zoals bijvoorbeeld de gemeente. Met het certificaat kun je laten zien dat je een professionele organisatie bent.” “Het is een spannend traject geweest dat tijd en energie heeft gekost. Ik ben met name erg trots op de Westfriese Bibliotheken en op onze constructieve samenwerking. Met als prachtig resultaat de certificering. En…het smaakt naar meer, want ik wil nu ook graag aan de slag met andere bibliotheken. Dat is mijn persoonlijke missie: meer bibliotheken die een certificeringstraject gaan doen.”

Maaike Verhoeven, adviseur HRD

“Community library is mijn vetste project ooit!”

“Een community library is een bibliotheek die mede wordt vormgegeven door de lokale gemeenschap. De keuze voor een community library is echt een strategische keuze en een integraal proces. Het is een keuze die een directeur moet maken.” “We zijn met vier bibliotheken aan de slag gegaan en, wat het supervet maakt voor mij als projectleider, is dat drie van de vier nu ook echt aan de slag zijn als community library. Eén van de bibliotheken stonden aan het begin van de nieuwe beleidsperiode. Zij konden de community library in het nieuwe beleid schrijven en daar werd ook direct capaciteit voor vrijgemaakt.” “De keuze voor bepaalde groepen (communities) maak je door na te denken over welke communities je verder wilt helpen, afhankelijk van je werkgebied en opdracht van de gemeente. Maar het betekent ook dat je moet kijken naar de programmering. Het gaat veel meer van aanbod- naar vraaggestuurd.” “Ik was projectleider. De aanpak was vraaggestuurd en een co-creatief proces: hoe gaan wij dit met elkaar als bibliotheken en Probiblio invullen. Het projectteam werd aangevuld met verschillende disciplines vanuit Probiblio. Maaike Verhoeven is bijvoorbeeld vanuit haar expertise op het gebied van HR aangehaakt over vaardigheden voor de community librarian. Dat vind ik sowieso heel mooi. We weten binnen Probiblio steeds beter van elkaars krachten gebruik te maken. Eigenlijk was het projectteam samen met de bibliotheken een community op zich! In de sessies was er veel onderlinge uitwisseling: heel transparant en met heldere vervolgafspraken.” “Er zijn hele mooie dingen gebeurd. Neem bijvoorbeeld Schalkwijk, een wijk in Haarlem. Daar is in nauwe samenwerking met de gemeenschap de hele verbouwing van de bibliotheek gerealiseerd. Het mooie is dat je de diversiteit in de vormgeving terugziet. Het is echt met de buurt vormgegeven!” “Het is belangrijk om het gedachtengoed van de community library verder te brengen in de branche. Ik denk dat het voor de toekomstbestendigheid van de bibliotheek heel belangrijk is om de gemeenschap te betrekken, juist nu. Het vergt veel flexibiliteit van programmeurs en de collecties en het lef om te vallen en op te staan. Ik vind het mijn vetste project ooit; ik heb samen met de bibliotheken het verschil gemaakt. Het gaat over anders durven doen en keuzes maken!”

Jet Govers, Marketingadviseur

“Ik zie de bibliotheek als partner in crime voor jongeren!”

“Grote katalysator van Hiphopinjebieb zijn de masterclasses HipHop in je bieb! van jongerenplatform Quardin.nl, over talentontwikkeling en de toekomst van jongeren. In deze masterclass op de biebvloer gaat jong publiek aan de slag met vragen als: wie ben ik, hoe word ik een betere versie van mezelf en hoe kan ik geld verdienen en mezelf verder ontwikkelen. We zien de bibliotheek als “partner in crime”, waarbij de bibliotheekpas, als een soort MASTERcard, toegang geeft tot een podium en talentontwikkeling. De bibliotheek biedt deze doelgroep toegang tot informele educatie.” “Het motto van de masterclass is ’Van droom naar doel is doen’. De deelnemers werken samen en vullen elkaars talenten aan. Het is prikkelend en belangrijk dat de jongeren het zelf doen: zij zijn deskundigen en wij faciliteren!” “Na de masterclass is er een pitchnight waarbij 10 ideeën worden gepresenteerd. De jongeren zorgen zelf voor publiek en worden beloond als zij de zaal vol krijgen met belangstellenden. De winnaar van vorig jaar bracht 100 mensen mee. Hij mocht vervolgens zelf een evenement organiseren en dat was een succesvolle fototentoonstelling met eigen werk waar 250 jonge creatieven op af kwamen.” “Ik heb HipHop in je bieb! verzonnen, door de jongeren die ik om mij heen heb. Hiphop is een lifestyle waarin ook kennis en taal een belangrijke rol speelt. Het is belangrijk dat je bent waar de doelgroep is en dat kunt vertalen naar mogelijkheden in de bibliotheek. Het gaat allemaal heel organisch, het ontstaat. Verder vind ik dat je het positief moet benaderen, vanuit de sterke punten van jongeren. Wist je bijvoorbeeld dat er rappers zijn met een grotere woordenschat dan Mulisch?”

Karen Bertrams, adviseur

“Samen met de bibliotheken zorgt Probiblio voor toekomstbestendig vervoer”

“In 2019 is er een andere werkwijze ingevoerd met nieuwe kratten voor onze vervoersdienst. Dit kwam voort uit het project Interbibliothecair Leenverkeer (IBL) en collectioneren toekomstgericht organiseren. Een van de uitkomsten van dat project is dat uniforme verpakkingen een bijdrage kunnen leveren op verschillende vlakken. Uniformering van kratten en het afschaffen van dozen heeft veel voordelen. Dat blijkt nu ook echt in de praktijk. Het vervoer is efficiënt en makkelijk te verwerken en is goed te stapelen. En qua tillen voor de chauffeurs werkt het ook prettiger omdat de tilbelasting minder is en beter inschatbaar omdat de inhoud zichtbaar is. We hebben de werkprocessen steeds meer kunnen aanscherpen.” “Ik was verantwoordelijk voor de communicatie en coördinatie: een soort projectleider eigenlijk. We zijn in april 2019 begonnen met de communicatie richting bibliotheken via mailingen en posters. De invoering van de kratten is goed verlopen. Voordeel is nu ook dat de kratten gescand kunnen worden, waardoor we het proces beter kunnen monitoren. Natuurlijk moesten zowel de chauffeurs als de bibliotheekmedewerkers eraan wennen.” “Vooraf heb ik bibliotheken bezocht, afspraken gemaakt en werkwijzen geactualiseerd. Kennis van elkaars processen is erg belangrijk en vereist wederzijds begrip. Goed in gesprek met elkaar zijn en blijven dus!” “Ik ben heel erg tevreden over het resultaat: het werkt makkelijker, je ziet door de kratten heen hoe zwaar het is en alles is goed beschermd. Bij het sorteren van de materialen ‘s middags hebben we ook echt minder handelingen te verrichten en daardoor verloopt het proces nu sneller. Dat scheelt ook weer tilbewegingen. Daarnaast zijn ook de routes veranderd. Daardoor vervoeren we nu meer materiaal in dezelfde tijd. Het doel is en blijft om in samenwerking met de bibliotheken het vervoer ook in de toekomst werkbaar en betaalbaar te houden.”

Petra Jellema, adviseur Logistiek

“Heel inspirerend om aan een concreet eindproduct voor bibliotheken te werken!”

“Gedichten tot leven brengen met gebruik van augmented reality (AR): dat is wat de Wolk app is. Wolk is ontstaan vanuit de combinatie van de vragen hoe we iets voor de bibliotheek zouden kunnen doen met augmented reality en het toegankelijk maken van poëzie. De app is ontstaan uit een samenwerking met twee bibliotheken: Bibliotheek Huizen-Laren-Blaricum en Bibliotheek Maassluis | Midden-Delfland (nu De Plataan). Naast de app is er een lesprogramma voor de bovenbouw van de basisschool/voorgezet onderwijs klas 1 en 2 gemaakt door Probiblio-collega Britt van Teijlingen en is er een communicatietoolkit beschikbaar gesteld waarmee bibliotheken aandacht aan het programma kunnen geven.” “Persoonlijk vond ik het heel leuk om een concreet eindproduct te maken. De samenwerking met het creatieve bureau, de kunstenaars, die het concept hebben gemaakt, was heel fijn en inspirerend. Daarnaast was de betrokkenheid van de twee samenwerkende bibliotheken groot. De grootste uitdaging lag in het maken van de vertaalslag van creatief naar praktisch, en het ontwikkelen van een product dat voor verschillende bibliotheken interessant is.” “De twee deelnemende bibliotheken waren erg enthousiast en ook nu wordt veel gebruik gemaakt van de app door bibliotheken, binnen én buiten het werkgebied van Probiblio. Cubiss is hierbij een goede partner. Het mooie is dat Wolk laagdrempelig is en (gratis) beschikbaar voor het hele netwerk en daarbuiten. Bibliotheken kunnen zelf aan de slag met Wolk, maar ik kan bibliotheken ook adviseren over de inzet ervan. Dit jaar wordt de app aangevuld met nieuwe gedichten en daarom wordt ook het lesprogramma uitgebreid. Voor de toekomst zie ik veel kansen voor AR in de branche, liefst met toevoeging van een interactief aspect.” “Ik heb een heleboel geleerd. Het was een ander project dan dat ik anders doe, omdat we echt toewerkten naar een concreet eindproduct waar ik anders een meer adviserende rol heb. Ook was het voor mij nieuw om mij zo in de techniek te verdiepen. Ik heb veel nieuwe verbindingen en relaties gemaakt. Ook op het gebied van poëzie. Zo heb ik bijvoorbeeld een middag doorgebracht bij het Nederlands Letterenfonds om poëziebundels door te bladeren samen met specialisten van de bibliotheken. En het was mijn eerste project bij Probiblio. Een overzichtelijk, leerzaam en een mooie opstap naar volgende projecten!”

Iet Wiersma, marketingadviseur

“Collectioneren voor de Bibliotheek op school is als een sudoku puzzel.”
“Collectioneren voor de Bibliotheek op school is als een sudoku puzzel.”

“Ik collectioneer voor 35 scholen uit het werkgebied van Bibliotheek Zuid-Hollandse Delta en voor drie vestigingen van Zoetermeer. Dat laatste zie ik als voordeel, omdat ik eerst kan kijken hoe een serie of herdruk loopt in een bibliotheek en deze informatie om kan zetten naar aanschaf voor de scholen. “We zijn vanuit een pilot, heel basaal, begonnen met de opdracht om op leesplezier aan te schaffen en een opgave van relevante kenmerken. Denk hierbij aan: nadruk op Makkelijk Lezen, speciaal onderwijs en religie. Gaandeweg het proces hebben zowel de klant als ik gemerkt dat er meer finetuning per school nodig is. Hoe dichter we bij de wensen komen van de leerkracht en het kind van een specifieke school hoe beter het is. Het is een soort sudoku puzzel: hoe vind ik uit het aanbod en binnen het budget de beste titels.” “Goed contact en goede communicatie met de contactpersoon van de bibliotheek (leesconsulent) vind ik heel belangrijk en noodzakelijk. Zoals bijvoorbeeld over wat ouders op sommige punten vinden. Op die manier weet je dat je ouders als doelgroep mee moet nemen in de overweging om een titel wel of niet aan te schaffen. Het is prettig om in een team (het collectieteam binnen Probiblio) te opereren, we wisselen informatie uit en kunnen bij twijfel bij elkaar terecht.” “Aanschaffen voor scholen via het wekelijkse aanbod van de NBD ervaar ik als prettig, je hebt de keuze uit een breed aanbod en kunt iedere week de pareltjes eruit kiezen. Het is fijn dat wij op deze manier de bibliotheek ontzorgen. Samen met de klant en onze collectieadviseurs komen wij tot een mooi product.” “Ik heb een enorme passie voor kinderboeken. Heerlijk toch, als je daarmee voor scholen mag aanschaffen met in je achterhoofd die blije koppies als ze het boek dat jij voor ze hebt aangeschaft enthousiast uit de kast pakken. En het geeft mij een kick om zo dicht mogelijk op de vraag te zitten.” “Op scholen blijft Het leven van een loser de Topper van 2019, fijn dat er nu een spin-off komt : Het leven van een allerbeste vriend.”

Kathinka de Klerk, adviseur collecties

“Een interessant traject met de mooie kans onszelf te verbeteren!”

“De certificering voor de POI’s (provinciale ondersteuningsinstelling) is nieuw. Eerst zou Friesland worden geaccrediteerd, maar toen dat niet doorging zei ik: Kom maar bij ons! We hebben het opgevat als een mooi traject wat de mogelijkheid bood om onszelf te kunnen verbeteren. Maar het was ook een intensief traject.” “We hebben heel constructief samengewerkt met de Stichting Certificering en zijn goed geïnformeerd over hoe een dergelijk traject verloopt en welk type vragen en antwoorden moet worden verwacht. We zijn er ontspannen ingestapt. De zelfevaluatie gaf ons veel inzicht en als stok achter de deur hebben we intern een team samengesteld en zijn we aan de slag gegaan.” Bij de presentatie van de uitkomsten benoemde de CBCT (Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal) de grote betrokkenheid in de organisatie. Ze vonden ons wel een beetje stil tijdens de terugkoppeling. Wij vonden het natuurlijk toch heel spannend. Voor Probiblio is het nu de kunst om de uitkomsten en de aandachtspunten levend te houden. We hebben een kalender gemaakt die bijdraagt aan de manier waarop we intern omgaan met de kwaliteitseisen.” “Ik merk dat het ook veel trots heeft gegeven in de organisatie: een mooi rapport en een mooi bordje op de muur! Het is belangrijk voor de branche. Het bevordert de zelfregulatie en het heeft wel degelijk een positieve uitstraling, bijvoorbeeld richting de subsidiegever.”

Anne Rube, directeur-bestuurder Probiblio (tot 1 maart 2020)

“Bibliotheekplaza doen we echt met z'n allen!”

Probiblio organiseert jaarlijks ‘Bibliotheekplaza’. Dan halen we alles uit de kast om de aanwezige bibliotheekmedewerkers een inspirerende dag te geven. Elk jaar kiezen we voor een actueel thema en zorgen voor een gevarieerd programma. Mensen van buiten de branche delen de kennis en ervaring die zij hebben opgedaan over dit thema met de bezoekers, bibliotheekmedewerkers uit heel Nederland. Door een gevarieerd programma aan te bieden is er voor ieder wat wils en kan iedereen er voor zichzelf iets uithalen. Maar er is ook veel ruimte om met bekenden te spreken en nieuwe contacten op te doen, zodat het netwerk verstevigd wordt. Samen met het aanjagen van innovatie, is dit een van de doelen van Bibliotheekplaza. We organiseren Bibliotheekplaza met een goed geolied team. Als projectleider bewaak ik de kwaliteit; ik ben verantwoordelijk voor het proces maar zorg ook voor de inhoudelijke samenhang. We zijn bijna een jaar bezig om de dag goed neer te zetten en elke fase heeft iets interessants. Zo vind ik het heel leuk om tot een goed thema te komen, maar ook het selecteren van passende sprekers, alle puntjes op de "i" te zetten en uiteindelijk op de dag zelf te zien dat wat er in je hoofd al aanwezig was tot leven is gekomen is echt te gek! Het is een project waar heel veel mensen van Probiblio bij betrokken zijn; van de brainstorm over het thema, het ontvangen van de gasten op de dag zelf tot de parkeerbegeleiding. We doen het echt met z'n allen! En iedereen vind het ook leuk om er onderdeel van uit te maken. Over het algemeen geeft het projectleiderschap van Bibliotheekplaza me dan ook veel energie, al zijn er ook momenten dat het veel is. Een paar weken van tevoren komt alles samen en een herfstvakantie met mijn gezin, zit er dan niet in. Maar als je de bezoekers met een glimlach naar buiten ziet lopen dan is dat het zeker waard geweest! 2019 was voor mij een heel inspirerend jaar waarin we met Bibliotheekplaza vooruit hebben gekeken hoe werken er in 2030 aan toe gaat. Hier heb ik tijdens de organisatie veel van opgestoken, maar wat me vooral is bijgebleven is dat je flexibel moet zijn om relevant te blijven in de toekomst. Daar blijven we aan werken, ook in 2020.

Ilse Keune, projectleider

“Digitale transformatie gaat over het bestaansrecht van de bibliotheek”

“In het najaar van 2019 zijn we gestart met de masterclass Digitale Transformatie, bestaande uit vier dagen. Bibliotheekdirecteuren,– managers en specialisten zijn op zoek gegaan naar ‘de stip op de horizon’ en hebben vragen beantwoord als: Waar willen wij over 5 tot 10 jaar staan? Wat gaat ons daarbij helpen? Wat zijn concrete uitingen van die stip? Wat is onze rol, voor wie? En hoe komen we daar?” “Het programma gaat in op technologische vernieuwingen die onze maatschappij ingrijpend veranderen; de impact van de digitaliserende samenleving en organisatie en leiderschap die nodig zijn om als bibliotheken vorm te geven aan digitale transformatie. Dit gaat voor mij over het bestaansrecht en de betekenis van de bibliotheek in de toekomst.” “We hebben hierbij samengewerkt met TIAS School for Business and Society. De behoefte bleek groot. Vijftien bibliotheken hebben deelgenomen, waarvan zes in die periode hebben gewerkt aan de eigen strategie en een transitiepad hebben ontwikkeld. Het transitiepad geeft de stappen weer hoe de stip op de horizon kan worden bereikt. Negen bibliotheken hebben de inhoud gevolgd en gaan hier later zelfstandig mee aan de slag.” “De masterclass heeft voor de deelnemers ook tijd en ruimte gecreëerd om kennis op te doen en te delen en het proces in te gaan.” “Tijdens het traject hebben we aan iedere bibliotheek een adviseur van Probiblio gekoppeld. Ik heb het als een heel leerzaam traject ervaren. Door de samenwerking tussen de bibliotheken, TIAS en Probiblio hebben we een heel mooi programma kunnen neerzetten.’”

Koen Baaij, adviseur/projectleider

“Door er samen gas op te geven kun je ver komen. Daar ben ik trots op!”

“Wij bieden, als Probiblio, drie trainingen aan op het gebied van Mediaopvoeding: voor frontoffice medewerkers (0-12 jaar), voor inhoudelijke specialisten (0-6 jaar) en een train-de-trainer training voor de kinderopvang (0-6 jaar). De insteek is steeds hoe je er als opvoeder voor kunt zorgen dat kinderen goed om kunnen gaan met media. Het gaat om media in de breedste zin van het woord: boeken, muziek, games, social media, etc.” “Ik heb, samen met collega Maaike van Pelt, deze training ontwikkeld. We zijn begonnen met het ophalen van wensen bij bibliotheken door gesprekken te voeren en door een klankbordgroep in te stellen. Denk aan vragen als: wat kan ik ouders adviseren als zij vragen naar een specifieke app? Wat zijn leuke dingen om met het gezin te doen? Hoe kan ik voorlezen versterken met media? Vervolgens hebben we in 2019 de pilot gedraaid met twee trainingen voor de front-office. Ik verwacht dat we in 2020 de training wel 30 keer gaan geven. De vraag is namelijk groot. Ik ben trots op ons team en hoe we samen met bibliotheken de pilot hebben neergezet. Je ziet hoe ver je met elkaar kunt komen als je er gas op geeft!” “Ik ben ook de trainer en ik zie in de trainingen dat er een grote wil is om aan de slag te gaan. Mensen zijn gemotiveerd, geïnspireerd en hebben veel behoefte aan onderlinge uitwisseling. We hebben altijd tijd tekort. Het wordt als heel waardevol ervaren en dat zie ik ook terug in de evaluatie. Het gesprek faciliteren is soms de grootste winst. Onder werktijd is daar vaak te weinig tijd voor. Een mooi resultaat is ook dat mensen er meteen mee aan de slag gaan. Wel merk ik dat het verschil tussen bibliotheken groot is en dat betekent maatwerk bij iedere training”. “Vanuit deze training is een nieuwe vraag ontstaan, namelijk de vraag naar een laagdrempelige activiteit die kan worden gekoppeld aan lezen. We hebben nu Lab out of the Box-leskisten gekoppeld aan voorlezen. Denk aan iets met robots, fotografie, programmeren en dan gekoppeld aan voorlezen van prentenboeken. Dit stimuleert het leesplezier enorm!”

Britt van Teijlingen, adviseur Digitale geletterdheid

“Ik ben altijd weer verrast over al het moois en nieuws dat er verschijnt”

“Ik houd mij bij Probiblio bezig met de wekelijkse aanschaf voor, onder andere, de Bibliotheek op school voor de Bibliotheek Velsen en sinds kort ook voor Heiloo en Langedijk. Aan de hand van een profiel dat is opgesteld door de collectie-adviseurs, informatie uit ons bestelsysteem en beschikbare budgetten komt er een aanbod uit. De volgende stap is echt maatwerk. Door mijn kennis over collecties en doordat ik de wensen en behoeften van desbetreffende bibliotheken ken, kom ik tot een aanschaflijst. Soms hebben bibliotheken hele specifieke vragen. Ik vind het dan erg leuk om op zoek te gaan en te adviseren over de mogelijkheden.” “Het is dus belangrijk goed op de hoogte te blijven. Gelukkig ben ik nieuwsgierig, geïnteresseerd en altijd weer verrast. Er verschijnt veel nieuws en moois. Ik houd mijn kennis bij door social media, nieuwsbrieven, vaktijdschriften en websites. Alleen daar al aan zou ik een dagtaak kunnen hebben. Nieuwe boeken zijn inspirerend, maar er zijn natuurlijk ook mooie klassiekers bij.” “Maatwerk is dus heel belangrijk. Goede samenwerking met de bibliotheken en leveranciers zijn daarbij een voorwaarde. Gelukkig zijn mijn lijnen met de bibliotheken kort, zodat ik de aansluiting zo goed mogelijk kan maken. Ik wil de klant kennen, weten wat er nodig is en betrekken bij het proces. Twee keer per jaar voeren we gesprekken bij de desbetreffende bibliotheek om te kijken of we op de goede weg zijn.” “Soms constateer ik ook dat er hiaten zijn en er op bepaalde onderwerpen een beperkt aanbod is. Zo is er, nadat ik hierover contact had met een uitgever, een mooi boek gemaakt over de Tweede Wereldoorlog (Toen het oorlog was: Annemiek de Groot, Roos Jans). Daar ben ik natuurlijk heel trots op! Nu staat een boek over de Watersnoodramp op mijn wensenlijstje.”

Maaike Landman, collectiespecialist

Mensen 2019

Ondernemingsraad

In 2019 handhaafde de OR de speerpunten bedrijfscultuur en risicoplanning. Het speerpunt verhuizing werd hieraan toegevoegd, waarmee de aandacht van de OR mede gericht werd op de verbinding tussen de nieuwe locatie en een aantal al in 2018 door de bestuurder aangekondigde aanpassingen in de organisatie. Ook de communicatie richting de achterban kreeg in 2019 de nodige aandacht van de OR. De adviesaanvragen rond de herinrichting van de unit Collectie & Infrastructuur en de samenvoeging van de teams Bibliotheekautomatisering & Digitale bibliotheek werden in het licht van de genoemde speerpunten beoordeeld. De OR adviseerde om de voorgenomen organisatieaanpassingen ten uitvoer te brengen en benadrukte in zijn adviezen vooral de medewerkers goed te betrekken, te positioneren en mee te nemen in de verdere uitwerking van de plannen. Voor de adviesaanvraag over het buiten Probiblio plaatsen van het Service Center Administraties raadpleegde de OR zijn externe adviseur. In dit complexe traject hamerde de OR met name op een zorgvuldige overdracht voor de medewerkers van de afdeling en garanties voor de eerste, spannende periode. De OR behaalde dit jaar mooie resultaten. De OR kende dit jaar geen wisselingen in de bezetting. Hij voerde verkennende gesprekken met mogelijke kandidaten om de twee vacante zetels in de OR op te vullen. In 2020 zal dit leiden tot een uitbreiding. Voor de invulling van de rol van ambtelijk secretaris werd, na vertrek van de huidige ambtelijk secretaris naar een andere functie binnen Probiblio, gekozen voor de inzet van een externe functionaris. Samenstelling Ondernemingsraad per 31 december 2019: Dick van Tol, voorzitter team Management & Organisatie

Ernst Schoumans, vicevoorzitter Service Center Administraties

Rineke Zwanenburg, secretaris team Bibliotheekautomatisering & Digitale Bibliotheek

Kevin van den Brande team ICT Service

Gré van Brakel team Marketing

Renée Heijmans, ambtelijk secretaris extern

Provinciale directie-overleggen

In Noord- en Zuid-Holland zijn de bibliotheekdirecteuren verenigd in respectievelijk de Stichting Overleg Openbaar Bibliotheekwerk Noord-Holland (SOOB-NH) en de Stichting Bibliothekenoverleg Zuid-Holland (BOZH). Binnen deze netwerken wordt informatie uitgewisseld en besproken en worden gezamenlijk meningen gevormd die waar nodig kenbaar worden gemaakt bij bijvoorbeeld landelijke partijen als KB en VOB. Daarnaast volgen de directeuren eigen scholingsactiviteiten en werken ze, ondersteund door Probiblio, in verschillende programma's en projecten samen.

SOOB-NH Als gezamenlijke scholingsactiviteit verdiepten de directeuren zich op 5 juni 2019 in de kunst van het samenwerken. Twee hoogleraren verzorgden colleges over enerzijds de psychologie en sociologie van samenwerking en anderzijds de besturing van samenwerking. In 2019 zette de SOOB haar programma 100% actief bereik 0-18 jaar voort. In twee projecten ontwikkelden twee groepen specialisten van de Noord-Hollandse bibliotheken gezamenlijk maatregelen om van meer kinderen in de leeftijdsgroepen 0 tot 4 jaar en 12 tot 18 jaar actieve gebruikers te maken en voerden die in hun bibliotheken uit. Het eerste project werd eind 2019 afgesloten. Het is lastig om een rechtstreeks verband met de inspanningen vanuit het SOOB-programma te leggen, maar we kunnen in ieder geval stellen dat Noord-Holland het in het schooljaar 2018-2019 beter is gaan doen dan in het kalenderjaar 2017 en dat we het nog steeds beter doen dan het gemiddelde in Nederland. Het tweede project, voor de groep 12 tot 18 jaar, loopt nog in 2020 door.

BOZH Op 7 mei bezocht een groep Zuid-Hollandse directeuren de LocHal en het OntdekStation in Tilburg. Twee op dat moment recent geopende voorzieningen die op een fraaie manier invulling geven aan de ontwikkeling van burgers. De BOZH voerde in 2019 twee gezamenlijke programma's uit: Taalnetwerk en Transitie. Het eerste programma richt zich op een stevige positie in het lokale en regionale netwerk van taalaanbieders voor alle Zuid-Hollandse bibliotheken. Het programma Transitie omvat de ontwikkeling en uitvoering van een scala aan maatregelen om de bibliotheken organisatorisch te ondersteunen bij de transitie van klassieke (uitleen)bibliotheek naar de brede educatieve en maatschappelijke bibliotheek.

Intervisie- en expertgroepen SOOB én BOZH Een nieuw en gewaardeerd fenomeen zijn de vrijwel alle in 2019 begonnen intervisie- en expertgroepen. Op initiatief van het BOZH zijn twee intervisiegroepen gestart. De intervisiegroep Multifunctionele organisaties bestaat uit bibliotheekdirecteuren die een organisatie (gaan) aansturen die naast een bibliotheek ook een of meerdere andere voorzieningen omvat, zoals een theater of een muziekschool. In de intervisiegroep Volksuniversiteit zitten directeuren of managers die na een overname of fusie ook de verantwoordelijkheid hebben gekregen of nog krijgen over een Volksuniversiteit. In deze intervisiegroepen bespreken de leden de specifieke issues die zij tegenkomen en helpen elkaar bij de oplossing ervan. Intussen zijn bij beide groepen ook enkele Noord-Hollandse directeuren aangehaakt. In de expertgroepen vormen bepaalde specialisten een netwerk om die zaken gezamenlijk op te pakken waarmee ze hun werk beter, sneller en/of goedkoper kunnen doen. In beide provincies functioneert een expertgroep van programmeurs van activiteiten. Het BOZH startte in het najaar een expertgroep van marketeers en de SOOB een groep van functionarissen die met name via subsidieregelingen en fondsen extra projectfinanciering proberen te regelen. Alle groepen blijven in functie zolang de deelnemers dit zinvol vinden. Na elke bijeenkomst wordt deze wezensvraag gesteld.

De Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht (RvT) van Probiblio is verantwoordelijk voor het toezicht, ook in financiële zin. Hij vervult de werkgeversrol voor de directeur-bestuurder, staat de directeur-bestuurder met advies terzijde en functioneert als klankbord voor de directeur-bestuurder. De RvT neemt de statuten in acht en staat achter de principes van de Governance Code Cultuur. Dat houdt in: een helder bestuur en een zorgvuldig en effectief toezicht. En ook: integer en transparant handelen met het oog op de belangen van alle betrokkenen. Per 31 december 2019 heeft de RvT van Probiblio de volgende leden: De heer M.F. Elkerbout Mevrouw M.J.C. Heeremans (voorzitter) De heer P. van Klinken (vice-voorzitter) Mevrouw F.P.M.M. Reestman Mevrouw M.M. Steba.

Opaallaan 1180202132 LN Hoofddorp Postbus 485, 2130 AL Hoofddorp 023 55 46 100

Redactie Annemarie Clay Interviews Jantine Zeeman Vormgeving Brannie Agterhof

© Probiblio 2020

De ondersteuning van het openbare bibliotheekwerk door Probiblio in Noord- en Zuid-Holland is mede mogelijk dankzij substantiële subsidies van de provincie Noord-Holland en de provincie Zuid-Holland.